Loczy (bideo forum)

Nor zen Pikler Loczy eta zer ekarpen egin zituen?

Emmi Pikler (1902 – 1984) pediatra hungariarra izan zen, Budapesten igaro zuen haurtzaroa, 1908an familia hara aldatu baitzen, eta 1920an itzuli zen Vienara, medikuntza-ikasketak egitera eta pediatrian espezializatzera. Pikler-ek bere lana haurraren bi beharretan zentratu zuen: atxikimenduaren beharra eta autonomiaren beharra. Pikler pedagogia 4 printzipio garrantzitsuetan oinarrituta zegoen: Jarduera autonomoaren balioa, erlazio afektibo pribilegiatuko balioa eta beraren garrantzia, haurrari bere inguruneko eta bere kontzientzia hartzearen laguntzeko beharra, osasun-egoera on bat izatearen garrantzia.

Nolakoa da Loczy haur hezkuntza? Ezaugarri nagusiak:

Lehenik eta behin, esan beharra daukat, inoiz ez nuela Loczyren inguruan ezer entzun, eta bideo honekin, umeen garapenari buruz eta hezitzaileen paperari buruz asko ikasi dudala. Loczy haur eskolan lortu da Pikler-en ideiak plasmatzea, batez ere eta garrantzitsuena dena, umeari errespetatzea eta askatasuna ematea, espazioa eta denbora eskaintzea azken finean.

Ezaugarriekin hasteko, niretzat garrantzitsuena denarekin hasiko naiz, hezitzaileen eta umeen arteko erlazioa berdintasunekoa dela, hau da, heldua jaisten da umearen mailara modu batean, honek esan nahi du, helduak ez duela bere autoritatea aplikatzen, haurrari berdina bezala tratatzen duela. Hauek daukaten harremana orekatua eta osasuntsua da, modu honetan umea helduarengan konfiantza izanez, lasai garatzeko eta hazteko ahalmena izango du eta ez hori bakarrik, seguru ere sentituko da eta ondorioz, jolas librean arituko da arazorik gabe. Gainera Pikler-ek zuen ideia kontuan hartuta: gehiago ikusi eta gutxiago esku hartu, umeak bere kabuz esperimentatzeko eta esploratzeko gaitasuna izango du, umeari ezin diozu esan zer egin, ezta nola egin, ezin da behartu berarentzat naturala ez den egoera batera, umeak analizatu behar du bere kabuz. Familiak normalean umeari ikusten diote jolasteko panpin bat bezala, baina Loczyn umea heldu bat bezala tratatua da eta adiskide bat bezala ere, beste leku batzuetan ez zaie errespetatzen ez beraiei ez beraien borondateari.

Nolakoak dira hezitzaileak? Nola tratatzen diete umeei? Hezitzaileen prestakuntza.

Loczyko hezitzaileek, modu ezberdin batean ikusteko eta pentsatzeko prestatu dira, adibidez haurraren erritmoak eta seinaleak kontutan hartzera ikasi izan behar izan dute; haurraren gorputza tratatzera: nola zaindu, nola hartu, nola jaso, nola sostengatu, nola utzi…; haurrari egingo zaion guztia, aurrez, hitzez jakinaraztea eta haurraren garapenaren inguruko behaketak egitera eta jasotzera. Aipatutako ekintzak edo ikasitako gauzak, ez dira batere errazak, prestaketa oso sakona eskatzen du, eta edonork ez du balio horretarako.

Hezitzaileen zeregina gehien bat behatzea da, umeari aske uztea eta bakarrik esan hor dagoela eta zerbait behar badu momentu batean, laguntza eskatu ahal duela.

Hezitzaileen enpatia nabarmena da, beti hitz aproposak aukeratzen dituzte haserreak desagerrarazteko, gainera ez diete zigortzen ezta haserretzen, umeek diren moduan izateko eskubidea errespetatzen dute, horrela umea ez sentitzeko lotsa edo erruduntasuna, saiatzen dira umeei hezitzen eta ez degradatzen edo beheratzen, umeei gauzak ulertarazteko azaldu behar zaie lasaitasunez eta modu egoki batean.

Niri deigarria iruditu zait nola hezitzaileak narratzaile papera hartzen duten, hau da, haurrari egingo zaion guztia, aurrez, azaltzen zaio, modu horretan umea ez sentiarazteko panpin bat bezala, baizik eta prozesuan parte hartzen duela, horrela, umea bere autonomia hobeto garatuz. Kontuan hartzen zaionez, pertsona aktibo bat izango da prozesuan.

Zaintza:

Loczyn zaintza momentuei garrantzia asko ematen zaie, zaintzetako une horietan behin eta berriz adierazten zaio zer egingo zaion, eta haurrak nola erreakzionatzen duen behatzen da. Hasieran txikiegia izango da, baina, handitzen doan heinean zer etorriko zaion ulertzen joango da. Haurrak gertatu aurretik jakingo du zer espero behar duen helduarengandik. Ez dago ezustekorik, haurrak badaki,  hitzez esaten zaiolako. Txikitatik hezitzaileak bere gorputzean zer gertatzen den ulertzen laguntzen dio haurrari Loczyn.

Baina ez hori, soilik. Prozesu horretan biak elkarrekin daudela ere ulertarazten dio, berriz ere konfiantza harreman hori sustatuz. Haurren ekimena, txikia izan arren, errespetatu egiten da eta baita goraipatu ere. “Lortu dugu!” bezalako adierazpenak entzuten dituzte umeek hezitzaileengandik.

Mugimendu autonomo librea:

Lehen esan dudan moduan, Loczyn umeari askatasuna ematen zaio, umeak haurtzaroan beraien burua ezagutzen ari direnez, hau da, bere gorputzaren eta gaitasunen ezagutzak lortzen, helduen esku hartzea guztiz soberan dago. Mugitzea, azken finean, mundurantz bidea egitea da. Eta oso garrantzitsua da bide hori norberak egitea. Haurra, bide hori egiten ari denean, bere burua aurkitzen ari da. Nolako funtzionamendu autonomoa izan duen ezagutzen du pixkanaka, zer nolako estrategiak erabiliko dituen independentea izateko, sozializatzeko... Eta zalantzarik gabe bere buruarengan konfiantza lortzen joango da: “Ni hori egiteko gai naiz”, pentsatuko du. Baina nola ulertzen da mugimendu libre espontaneoa? Haurrari berez egindako mugimenduan garatu dadin uzten.

Oso ohikoa da gurasoak parkeetan ikustea haurrak ‘behartzen’ eta nola egin behar duten azaltzen: “Orain hanka bat, orain apur bat gorago, ondo ondo segi horrela!” Baina haurrak arraro begiratzen dio, ez duelako ulertzen. Ez duelako bere gorputzean ezta bere buruan integratu. Prozesuak aurreratzen saiatzen garenean horrelakoak gertatzen dira. Baina modu naturalean egiten direnean, haurrek garapen maila garrantzitsua erakusten dute.

Ondorioak, Loczy printzipioak:

Bukatzeko, Loczyn dauden printzipio nabarmenenak edo garrantzitsuenak aipatuko ditut, modu honetan hausnarketa honi amaiera borobil bat emateko.

Umearen ziurtasun fisiko-afektiboa bermatzea, bakarkako harremanetan oinarrituta, heldu bat erreferentzia izanik.

Umeari mugimendu autonomo librean garatzeko behar dituen baldintzak eskaintzea, bere garatzeko gaitasunetan konfiantza lortuz.

Ekintza autonomoan sortutako bereziki jarduera librean aritzeko denbora eskaintzea.

Ez dira garai errazak. Gure gizarteak ez du zaintzen, edo gero eta gutxiago zaintzen du, eta gero eta gehiago kostatzen zaio zaintzeak duen garrantziaz jabetzea.